,

08:30

Onthaal met koffie en thee

09:15

Verwelkoming door Margit Bal, algemeen directeur Herita,
met een videoboodschap van minister-president Geert Bourgeois

09:30

Openingsrede door dagvoorzitter Koen Van Balen (RLICC, KU Leuven)

10:00

Keynote – Guy Bovyn
departement erfgoed, Universiteit Antwerpen

10:40

Keynote – Andrew McIntyre
MHM Insight (UK)

11:30

7 parallelsessies

Kolonie 5-7
Nieuw leven in oude Koloniën

Philippe De Backer, directeur Kempens Landschap
Karolien Horckmans, projectcoördinator Kempens Landschap

Themalijn: site-ontwikkeling
Type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

Het bezoekerscentrum Kolonie 5-7 maakt deel uit van het grootschalige restauratie- en herbestemmingsproject van de Grote Hoeve en de Kapel van Merksplas-Kolonie. Het vertelt het verhaal van Wortel- en Merksplas-Kolonie en hun samenhang met de 5 Nederlandse Koloniën van Weldadigheid.

Dit transnationaal samenwerkingsverband bracht nieuw leven in de oude Koloniën. Kempens Landschap schetst deze evolutie van varkensstal tot bezoekerscentrum, inclusief de nog op stapel staande restauraties en herbestemmingen. In haar begeleiding staat een toeristisch-recreatieve herbestemming van de ganse site centraal.

Why a frame works
Erfgoedconventies in Europa

Marc Jacobs, directeur FARO en professor VUB

Themalijn: Europees jaar van het cultureel erfgoed
Type: interactieve lezing

Is, anno 2018, een bundel van krachtige internationale kaderteksten in Europa nuttig? In 2005 leverde de kaderconventie van Faro reeds een briljante synthese op van het erfgoedwerk en -beleid . In 2018 wordt het prisma en het potentieel van deze conventie eindelijk ontsloten. Daarnaast zijn er nog een reeks krachtige teksten over cultureel erfgoed bijgekomen.

Hoe kan dit arsenaal gebruikt worden? En waarom is dit in en vanuit Vlaanderen een belangrijke inspiratiebron voor beleids- en werkkaders? Vergeet surfen: lees dicht, kader sterk en wervel met werven van wervende quotes.

Gezocht: publieksgerichte archeologie
Johan Hoorne, coördinator, De Logi en Hoorne
Lien Van der Dooren, communicatie en publiekswerking BAAC

Themalijn: publiekswerking
Type: workshop

BAAC en De Logi en Hoorne trachten archeologie tastbaar te maken voor het brede publiek. In deze workshop komen de problemen en uitdagingen aan bod die daarbij komen kijken. Creatieve en kleinschalige oplossingen komen aan bod aan de hand van diverse cases. Deze workshop nodigt uit om in dialoog te gaan, op zoek naar een grote opkomst, positieve reacties en interactie met het publiek. De archeologie hoeft beslist geen onbekende speler in het erfgoedlandschap te zijn.

Design Thinking
Het grootste museum van Nederland

Astrid Jacobs, Studio Director Fabrique
Kris van Veen, Medewerker educatie Museum Catharijne Convent

Themalijn: publiekswerking
Type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

Hoe ontwerp je een service die van 13 kerken 1 museum maakt? Simpel, design thinking, want kerken hangen, staan en liggen vol kunstschatten. Eigenlijk vormen ze één groot museum. Toch laten dagjesmensen ze in Nederland links liggen, terwijl ze op vakantie net wel kerken en kathedralen bezoeken.

Om deze 13 kerken toegankelijk te maken als museum, ontwierpen Museum Catharijneconvent en ontwerpbureau Fabrique een service die bezoekers langs de kunst gidst zonder de kerkactiviteiten te verstoren. Op basis van de customer journey van dagjesmensen ontwikkelden we een ecosysteem waarin alles met elkaar samenhangt. De kern van de service bestaat uit de audiotour, aangevuld met kijkkaarten als alternatief voor de kleine kerken. Dit wordt ondersteund door o.a. een website, ontvangtmeubels in de kerken en zelfs deurbordjes, zodat de bezoeker weet dat de kerk onderdeel is van het project.

Misschien wel het belangrijkste onderdeel van de service was echter het trainen van de vrijwilligers. Zowel in de praktische zaken rondom uitgifte van de audiotour als ook de hospitality. Met als doel dat iedereen die de kerk binnen komt zich welkom voelt en een unieke ervaring heeft.

Door middel van een landelijke campagne werd het nieuwe ‘museum’ succesvol in Nederland geïntroduceerd. Het ganse project werd gerealiseerd in minder dan één jaar, van start tot landelijke openingsweek.

De Bottelarij
Slow food en slow toerisme als sociaal-economisch model

Ann Debock, gedelegeerd bestuurder AKSI
Cora Meier, communicatie en marketing AKSI

Themalijn: site-ontwikkeling
Type: interactieve lezing

AKSI staat voor ‘arbeidskansen voor sociale integratie’ en renoveerde de bottelarij van de voormalige St. Rochusbrouwerij in Ulbeek. Die brouwerij maakt deel uit van het beschermde dorpszicht van Ulbeek. AKSI lanceerde samen met de renovatie van ‘de Bottelarij’ een ambitieus sociaal-economisch model. Kom tijdens deze lezing meer te weten over het succes van dit economisch model. De titel van de lezing verraadt het al een beetje, maar je zal versteld staan van de diverse invullingen van ‘de Bottelarij’, die dit erfgoed openstelt met respect voor wat ooit was en met zorg voor wat worden kan.

Een oubollig thema aanpakken met moderne apps
Daniel Vanden Broecke, coördinator Het Orgel in Vlaanderen:

Themalijn: management en financiering
Type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

Mag het iets meer voor iets minder zijn? Een professionele werking uitbouwen met een beperkt budget is niet altijd evident. Het Orgel in Vlaanderen paste recent zijn werking aan aan de nieuwe uitdagingen in onze maatschappij. Dit ging gepaard met een zoektocht naar budgetvriendelijke hulpmiddelen en diensten om de werking te moderniseren en te professionaliseren.

Tijdens deze lezing wordt de evolutie van de organisatie belicht en krijg je hulpmiddelen aangereikt die ook in jouw organisatie van pas kunnen komen. Ontdek hoe Het Orgel in Vlaanderen erin slaagde om het “oubollige” denkbeeld rond ambachtelijke orgels te doorbreken.

Gegidste rondleiding Iers College
Marc Ruysen, gids

Themalijn: Europees jaar van het cultureel erfgoed
Type: beleving

In de vijftiende eeuw werden een aantal Ierse colleges opgericht in verschillende West-Europese steden. Dit prachtige exemplaar te Leuven kan je bezoeken tijdens het congres. De rondleiding start buiten aan de poort en neemt je met een wervelwind van 50 minuten mee doorheen de Ierse contra-reformatie in West-Europa.

12:30

Lunch

13:40

7 parallelsessies

Leuven Kunststad
De visie achter deze onroerenderfgoedgemeente

Joke Buijs, adviseur monumentenbeleid Leuven
Katrien Deckers, architect monumentenzorg Leuven

Themalijn: site-ontwikkeling
Type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

De stad Leuven is eeuwenoud en toch springlevend. Met haar erfgoed als motor voor stadsontwikkeling en -vernieuwing, is Leuven de enige kunststad die ook erkend is als onroerenderfgoedgemeente. Maar waarom besloot de stad om voor deze erkenning te gaan? Hoe wordt het lokaal beleid vormgegeven?

Aan de hand van enkele interessante voorbeelden waaronder Vaartopia, de Centrale Werkplaatsen en de Abdij van Park leer je dat deze waardevolle gebouwen geen eenvoudige erfenissen zijn, maar – met de juiste visie – wel kunnen uitgroeien tot de motoren achter stadsvernieuwing.

De Hofkamer
Herita's visie op site-ontwikkeling

Els Derycke, hoofd site-ontwikkeling Herita

Themalijn: Europees jaar van het cultureel erfgoed
Type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

Herita brengt haar visie op site-ontwikkeling en illustreert deze visie door dieper in te gaan op de restauratie en herbestemming van De Hofkamer. De waarde van deze prachtige erfgoedparel schuilt in het verbindend karakter van het gebouw. Hoewel het om een relatief kleine site gaat, is de verbindende waarde groot. Bij het restauratieproces werden externe partijen betrokken zoals de buren. Op die manier is De Hofkamer een schakel op socio-economisch vlak in de stad. De restauratie overstijgt de lokale waarde aangezien de restauratieve elementen kaderen binnen vergelijkbare sites in Europa.

Tijdens haar lezing ontsluiten we met plezier ook de Europese dimensie van deze site. Zo bevat het interieur verschillende Europese elementen, maar is ook het werk van hedendaags kunstenaar Koen van den Broek Europees geïnspireerd.

Erfgoededucatie
Activerende en muzische werkvormen met (jonge) kinderen

Elien De Meyere, docente wereldoriëntatie Vives

Themalijn: publiekswerking
Type: interactieve lezing

Tijdens deze sessie wordt gefocust op welke manieren je aan erfgoededucatie kan doen bij (jonge) kinderen. Vives gaat daarbij uit van een interdisciplinaire aanpak en focust op activerende en muzische werkvormen die kinderen onderzoekend aan het werk zet. Maak op het Open Monumentencongres kennis met deze boeiende vorm van erfgoededucatie, laat je inspireren en neem de tips en tricks mee naar huis.

Participatieprojecten met jongeren
Annouk Brebels, Mooss

Themalijn: publiekswerking
Type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

De doelgroep ‘jongeren’ en het thema ‘participatief werken’ zijn brandend actueel voor publiekswerkers in de erfgoedsector. ‘Participatie’ duikt te pas en te onpas op tijdens lezingen, op websites en in publicaties. Het lijken magische sleutelwoorden te zijn voor de ontsluiting van erfgoedsites en hun collecties, maar hoe ga je ermee aan de slag?

Annouk stelt je graag de participatiewerking van Mooss voor. Met de kunstjeugdbeweging BAZART, het onderzoeksproject Publiek Aan Zet en verschillende AmuseeVous projecten zoals De Mol Museum Edition of de Escaproom in M-Museum Leuven, heeft Mooss een diverse en prikkelende participatieve praktijk.

Tijdens deze lezing worden praktijkervaring gedeeld en successen belicht, maar vertelt Annouk je ook meer over de problemen onderweg.

Het ondernemersmodel voor aanvullende financiering
Lydia Vandam, memberships & corporate development M-Museum

themalijn: management en financiering
type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

In de culturele sector wordt cultureel ondernemen met aanvullende financiering stilaan de nieuwe norm. Wat betekent dit nu concreet? En hoe begin je aan de zoektocht naar financiële middelen? Tijdens deze lezing word je door het ondernemersmodel van M-Museum Leuven geïnspireerd. Aan de hand van verschillende praktijkvoorbeelden komen de belangrijkste ingrediënten voor een duurzame en efficiënte fondsenwervingsstrategie aan bod.

Greentrack
Erfgoed ecologisch beheerd

Orphee Mariën, coördinator Greentrack Antwerpen Prospekta

Themalijn: management en financiering
Type: interactieve lezing

Hoe kan je je organisatie leiden met respect voor zowel mens als milieu? Wat je nodig hebt is een duurzaam beleid en een geïntegreerd actieplan? En Greentrack wil helpen bij de opmaak van dergelijk duurzaam actieplan. Zo wil ze de ecologische voetafdruk van de erfgoedsector verkleinen. Orphee Mariën is coördinator van Greentrack Antwerpen en laat je kennismaken met verschillende tools, geeft praktische tips en stelt enkele praktijkvoorbeelden voor.

Gegidste rondleiding Iers College
Marc Ruysen, gids

Themalijn: Europees jaar van het cultureel erfgoed
Type: beleving

In de vijftiende eeuw werden een aantal Ierse colleges opgericht in verschillende West-Europese steden. Dit prachtige exemplaar te Leuven kan je bezoeken tijdens het congres. De rondleiding start buiten aan de poort en neemt je met een wervelwind van 50 minuten mee doorheen de Ierse contra-reformatie in West-Europa.

14:40

7 parallelsessies

De Donjonmuur
Van ontdekking tot samenwerking

Luc Bauters, consulent archeologie prov. Oost-Vlaanderen
Hugo Schaeck, lokale vrijetijdserfgoedzorger

Themalijn: site-ontwikkeling
Type: interactieve lezing

Erfgoed zit vaak verborgen en gooit bij de start van renovatiewerken soms onverwacht roet in het eten. Toch is het wegboetseren of afbreken niet altijd de beste keuze. Erfgoed vormt altijd een kans om geschiedenis een plaats te geven in de lokale gemeenschap.

De vrienden van de donjon van Nevele vertellen tijdens deze lezing welke hindernissen zij overwonnen, hun ervaringen en het succes van het project. En dat het succesvol was, is een understatement. In 2017 was de donjon één van de drie laureaten van de Vlaamse Onroerenderfgoedprijs.

Van bezoekersprofiel tot betekenisvolle interactie
Marije Nouwen, Meaningful Interactions Lab

Themalijn: Publiekswerking
Type: Interactieve workshop

Van bezoekersprofiel tot betekenisvolle interactie tussen mens, object en media

In deze workshop ligt de nadruk op de beleving van bezoekers tijdens een museumbezoek. In deze workshop leer je aan de hand van inzichten van participatief designonderzoek hoe je een ‘bezoeker-centred’-plan kan opstellen.

De focus ligt op de mogelijkheden en uitdagingen die verbonden zijn aan het opstellen van bezoekersprofielen. Daarnaast focust deze workshop ook op het meten van emotionele beleving en bezoekersstromen en het gebruik van multimedia om de bezoekerservaring kracht bij te zetten.

Jong redt oud
Sandro Claes, afdelingshoofd erfgoed PCCE prov. Limburg
Ellen Demuynck, Jong redt Oud PCCE prov. Limburg

Themalijn: publiekswerking
Type: lezing met workshop aan het einde

Jong redt Oud is het nieuwe educatief en participatief erfgoedproject van het Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed, provincie Limburg. Omdat het lot van ons erfgoed in handen van de volgende generaties ligt, gaat dit project met jongeren aan de slag. Het maakt hen warm voor erfgoed,  laat hen zorg dragen voor het kapelletje om de hoek, het kerkhof, de school, de oude molen in de wei, en het stenen kruis langs de weg. En dat allemaal door hen erbij te betrekken: bij de verhalen, bij het onderhoud, bij de ontsluiting, bij de herstelling.

Jong redt Oud doet dat door jongeren mee verantwoordelijkheid te geven. Het principe? Jongeren adopteren erfgoed via de jeugdbeweging, de sportclub, een buurtcomité, de school … In deze sessie stelt het PCCE het project voor aan de hand van enkele uitgevoerde projecten én reikt de deelnemers concrete ideeën en tips aan. Via een korte workshop worden de deelnemers gestimuleerd om zelf met onroerend erfgoed uit hun werkingsgebied en jongeren aan de slag te gaan.

Cuvée Antonine
Hef het glas op Kasteel d'Ursel

Koen De Vlieger-De Wilde, directeur Kasteel d'Ursel:

themalijn: management en financiering
type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

Het voormalige schildersatelier van hertogin Antonine de Mun, gelegen in het kasteelpark, krijgt binnenkort een nieuw leven als stijlvolle vakantiewoning. Een ambitieus project, als je weet dat de afwerking en de inrichting van het atelier niet waren inbegrepen in het restauratiebudget.

Als bron van alternatieve financiering liet het kasteel Cuvée Antonine Blond en Cuvée Antonine Bruin brouwen. Het verhaal van Koen De Vlieger-De Wilde bewijst dat je met bier én een goed verhaal bedden, keukens en zelfs badkamers kan kopen. Hij vertelt je meer over deze crowdfundingactie, maar ook over andere voorbeelden van publieksfinanciering. Proost!

Art and Business
Sponsoring, partnerships en co-creatie

Siobhan Burger, Arttenders

themalijn: management en financiering
type: lezing met ruimte voor vragen aan het einde

Sponsoring wordt vaak vaak ingezet als bron van inkomsten binnen het culturele veld. Maar hoe pak je deze samenwerking met het bedrijfsleven nu strategisch aan? Arttenders is gespecialiseerd in het verbinden van kunst en cultuur met de zakelijke markt. Aan de hand van enkele cases laat Arttenders  zien hoe je in zeven stappen tot succesvolle samenwerkingen kan komen.

Panelgesprek met de Vlaamse Overheid rond de wijzigende onroerenderfgoedregelgeving
Sprekers en moderator nog te bevestigen

Themalijn: management en financiering
Type: debat met mogelijkheid tot vragen stellen vanuit het publiek

De onroerenderfgoedregelgeving wijzigt. Eind 2017 keurde de Vlaamse Regering een voorontwerp van decreetswijziging goed. Het voorontwerp en de bijhorende toelichting geven aan welke wijzigingen de Vlaamse Regering beoogt. De voorstellen zijn onder meer een nieuwe erkenning voor archeologen, een wijziging van de archeologische oppervlaktenormen, een verdere vermindering van de premiepercentages, een andere aanpak van het beheersplan en een bijsturing van de voorwaarden voor open erfgoed.

Dergelijke wijzigingen in de regelgeving belangen ons allen aan. Daarom neemt Herita een initiatief om opmerkingen en meningen van de brede onroerenderfgoedsector te bundelen en om vervolgens met de betrokken beleidsmakers in gesprek te gaan. Op die manier kunnen we samen de wensen en bezorgdheden vanuit de sector overmaken vóór de wijzigingen definitief gestemd worden.

De bemerkingen en suggesties die Herita via een online bevraging en via rondetafelsessies gebundeld heeft in één document, worden tijdens deze sessie voorgesteld. Aansluitend gaan we in gesprek met de Vlaamse Overheid. Hierbij heeft ook u de kans om uw vragen rechtstreeks aan de overheid te stellen.

Gegidste rondleiding Iers College
Marc Ruysen, gids

Themalijn: Europees jaar van het cultureel erfgoed
Type: beleving

In de vijftiende eeuw werden een aantal Ierse colleges opgericht in verschillende West-Europese steden. Dit prachtige exemplaar te Leuven kan je bezoeken tijdens het congres. De rondleiding start buiten aan de poort en neemt je met een wervelwind van 50 minuten mee doorheen de Ierse contra-reformatie in West-Europa.

15:40

Plenaire afronding met slotreflecties door Margit Bal en Koen Van Balen

16:00

Netwerkreceptie

17:00

Einde

Download hier het volledige programma: programma.pdf.